Leb Demeden

“ALO 170 KAYIT DIŞI İSTİHDAM HATTI” HİZMETE GİRDİ

Kayıt dışı istihdamı önleme, Sosyal Güvenlik Kurumundan (SGK) hizmet alanların gereksinimlerini belirleme ve uygulamalarla ilgili vatandaşın memnuniyet derecesini tespit etme amacıyla oluşturulan ”Alo 170 - Kayıt Dışı İstihdam ve Sosyal Güvenlik Bilgi Hattı” Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik tarafından hizmete açıldı.

Çelik, SGK’nın daha önce Emekli Sandığına ait bulunan Kavaklıdere’deki binasındaki törende yaptığı konuşmada, ”Alo 170” hattının açılışını yapmaktan büyük memnuniyet duyduğunu dile getirdi.

TÜİK verilerine göre, 2007 yılı ortalama sonuçlarında Türkiye’de çalışabilir nüfusun 23,5 milyon, çalışanların sayısının 21 milyon 200 bin olduğunu belirten Çelik, ”Kayıt dışı çalışan ise 9 milyon 920 bin kişi” dedi.

Çelik, tarım haricindeki sektörlerde kayıt dışı 5 milyon 23 bin kişinin çalıştığını ifade ederek, 1 milyon gencin, kadınlar açısından bakıldığında 3,5 milyon kadının, ve 2 milyon 137 bin emeklinin kayıt dışı çalışmaya devam ettiğini belirtti. Bunların Türkiye gerçekleri olduğunu ifade eden Çelik, gelişmiş ülkelerde böyle rakamları görmenin mümkün olmadığının altını çizdi. Bakan Çelik, Türkiye’nin gelişmekte olan bir ülke olduğunu hatırlatarak, bu rakamların aşağıya çekilmesi için gerekli çabanın gösterilmesi mecburiyetinde olunduğunu dile getirdi.

Çelik, ”Kayıt dışılığın ortadan kaldırılması için önce bunun zeminini, altyapısını oluşturmak, daha sonra gerekli tedbirleri uygulamaya sokmak gerekiyordu. Yola çıkışımız böyle oldu” dedi.

Bu amaçla kısa bir süre içerisinde önce istihdamın üzerindeki yükleri kaldırmayı hedeflediklerini belirten Çelik, OECD ülkeleri arasında istihdamın üzerine en fazla yükün Türkiye’de olduğunu söyledi. Çelik, bunlar kaldırılmadan kayıt dışı ile mücadele etmenin mümkün olmadığını ifade ederek, ”Bunlar kaldırılmadan kayıt dışının üzerine baskıcı bir anlayışla gitmek veya idari cezaları, para cezalarını uygulamak netice almamızı sağlamayacaktı” diye konuştu.

Bu nedenle istihdamın üzerindeki yükleri bir bir kaldırmaya başladıklarını anlatan Çelik, öncelikle 5 puanlık prim indirimini getirdiklerini, zorunlu istihdamın üzerindeki yükleri kaldırdıklarını, istihdam paketinde, kayıt dışının en yaygın olduğu genç ve kadınların istihdamına yönelik teşvik uygulaması getirdiklerini anlattı. Çelik, bu düzenlemeler sonucu istihdam üzerindeki yüklerin hemen hemen OECD ülkeleri ortalamasına çekilmiş olduğunu söyledi.

Bunun dışında sosyal güvenlik reformunda bankalardaki işlemlerin kayıt dışılık tespit edilmesi halinde kuruma bildirilmesi zorunluluğu getirdiklerini ifade eden Faruk Çelik, yarım süreli çalışanlara isteğe bağlı primlerini ödeyebilme imkanı tanındığını, bütün vatandaşların Genel Sağlık Sigortası kapsamına alındığını anlattı.

-”ARTIK MAZERET KALMAMIŞTIR”-

Bütün bu düzenlemeler yapılmadan kayıt dışı ile mücadelenin bir anlam taşımayacağını vurgulayan Çelik, ”Artık mazeret kalmamıştır. Bugünden itibaren Alo 170 hattını açıyoruz. Vatandaşlarımızın yoğun bir şekilde bu hatta ilgisini bekliyoruz. Türkiye artık bu kayıt dışı ayıbından kurtulmalıdır” dedi. Çelik, resmi açılışı bugün yapılan hatta günde en az 500 başvurunun yapıldığını belirtti.

İdari ve para cezalarının 5 katına kadar artırıldığını belirten Çelik, daha önce kayıt dışı personel çalıştırdığı tespit edilenlerin en fazla bir asgari ücret ceza ödediğini, bundan sonra asgari ücretin 2-5 katı arasında cezaların uygulanacağını bildirdi.

Çelik, reform konusunda yoğun çalışmalar gerçekleştirdiklerini, yasal mevzuatın bu noktaya geldiğini ve artık uygulamaya ağırlık verileceğini söyledi.

Sağlık alanında bazı sıkıntılar yaşadıklarını anlatan Çelik, son 1 ay içerisinde en basit damar açma, enjeksiyon gibi 10 konuda yapılan çalışmalar sonucu aylık 24 milyon YTL haksız ödeme yapıldığını ya da bunların kuruma fatura edildiğini, 1 yıl içerisinde bir bayanın 10 defa doğum yaptığına dair faturaların kuruma gönderildiğini tespit ettiklerini kaydetti. Çelik, ”Reform konusunda yapılan açılımlar 70 milyon içindir. Artık kimse kaynakları istismar ederek, daha sağlıklı, daha ucuz hizmet alması gereken vatandaşların bu hizmeti almasını engelleyemeyecek” diye konuştu.

Kurumun bünyesinde bulunan müfettişlerin, doktorların ve eczacıların artık masa başında değil, sahada olacaklarını belirten Çelik, istismarlar ortadan kalkınca daha sağlıklı bir sosyal güvenlik sistemine sahip olunacağını ifade etti. Çelik, Alo 170 Kayıt dışı İstihdam Hattı’nın ülkeye hayırlı olmasını dileyerek, bütün vatandaşlardan kayıt dışı istihdamla ilgili bir durumla karşılaştıklarında bu hatta bildirmelerini istedi.

-”VATANDAŞLAR YANLIŞ BİLGİLENDİRİLDİ”-

Çelik, bir gazetecinin, ”istihdam paketinde yer alan 18-29 yaş arasındaki gençler ile kadınların istihdamına yönelik teşvik uygulaması nedeniyle işten çıkarılmaların yaşandığına” yönelik haberleri hatırlatarak, yasada bununla ilgili bir önlem olup olmadığı sorusuna şu yanıtı verdi:

”Biz daha önce söyledik sosyal güvenlikte bir yanlış yapıldı. Aynı şekilde bu konuda, halk tabiriyle söylüyorum, yaygara koparanlar, sosyal güvenlik reformunun hak etmediği şekilde eleştirenler, vatandaşlarımıza, gençlerimize yanlış yaptılar. Neydi bu? Yasa yürürlüğe girdiği zaman 6 ay geriye baktığımızda sigortalılığı olmayan, çalışmayan, işsiz olan 18-29 yaş arası gençlerimiz ve kadınlarımız teşvikten yararlanacaktı. Şimdi vatandaşlarımız bu konuda yanlış bilgilendirildiler. Bir yıldır-altı aydır çalışmadığı halde bir ay önce işe girmiş oldular. Şimdi bu vatandaşlarımız bu teşvikten istifade edemeyecekler. Bu yanlış bilgilendirmelerden dolayı…

Efendim ‘18-29 yaş arasındaki gençler ve kadınlardan daha üst yaştakiler çıkarılacak.’ Nasıl çıkarılacak? 1 yıllık çalışan ortalaması alınacak. Kaç kişi çalışmış? 100 ise 100 kişi, 101. kişiye teşvik verilecek.

Altı ay geriye baktığınız zaman işsizliği söz konusu olan gencimizin işe başlatılması söz konusu olacak. Devletimizin bütün denetim mekanizmaları ayaktadır. Kim ne yapıyor, nereye gidiyor, nereye götürüyor? Her halde bunu tespit edecek imkanımız ve gücümüzün olduğunu… Ve bu suistimallere yasal ve idari olarak fırsat vermeyeceğimizi bilmenizi istiyorum.”

Faruk Çelik, daha sonra ”Alo 170 Kayıt Dışı İstihdam ve Sosyal Güvenlik Bilgi Hattı” çağrı merkezi açtı. Kurdele kesiminin ardından merkezi gezen Çelik, yetkililerden bilgi aldı ve o sırada çağrı merkezine başvuruda bulunan vatandaşlarla görevli personelin konuşmalarını dinledi.